Ақсу қаласының әкімдігі

АҚСУ ҚАЛАСЫ ӘКІМДІГІНІҢ САЙТЫ

Біздің телефон 8 (71837) 50187
WHATSAPP+7 (747) 912-63-16
Загрузка...

Рационалды тамақтану

Тамақтану – бұл ағзаның энергетикалық шығындар орнын толтыру, тіндердің жаңалануымен құрылымы, репродуктивтік қабілетін қолдау, ағза функцияларын қамтамасыз ету және реттеу үшін ағзаға келіп түсетін тағам заттарының сіңу, қорытылу үрдісі.

Қазіргі заман адамының тамақтануы бір қатар өзгерістерге ұшырады. Бүкіл әлемдік экономикалық жағдай тамақтану құрамында төмендегі:
• майлар,
• өңделген өнімдер,
• жануар тегінен шығатын өнімдер,
• қант,
• тұз,
• ішімдік,
• жүрек-қантамырлары ауруларының (ЖҚА) негізгі себептері-ас калориясын көп мөлшерде пайдалануға ықпалын тигізді.
Олар өз тарапынан тамақтанумен байланысты аурулар қатарын дамытуға әсеретті: семіздік, ЖҚА, 2 типтік қант диабеті, обырдың әртүрлі формалары, осының бәрі ерте мүгедектік пен өлім-жітімнің басты себептері болып табылады.
Өңделген өнімді жаппай тұтыну жағдайында созылмалы жұқпалы емес аурулардың алдын алу мақсатында өз тамақтануыңызға мән берген жөн, күнделікті тәжірибеде дұрыс тамақтану қағидаттарын қолдану маңызды болар.
Дұрыс тамақтану:

• Ағзаның қажетті энергиямен тағам заттарына қажет сінуін қанағаттандырады.
• Тамақтануда тамақ түрінің сан алуан болуы.
• Тамақнақтытәртіптеішіп-желінеді.
• Ағзаның ас қорыту және ферменттік мүмкіндіктеріне сәйкес келеді.
• Сапалы және қауіпсіз келеді.
• Тамақтанумен байланысты аурулар дамуын ескертеді, еңбекке жарамдылығымен денсаулық деңгейін арттыруды қамтамасыз етеді.
Тамақтану әртүрлі болу керек. Бір де бір өнім құрамында ағзаға қажетті дәрумендер, минералдық заттар қажетті мөлшерде болмайды. Сол себепті өнімнің әр түрлілігі ғана ағзаға қажетті заттармен қамтамасыз ете алады.
Ас тұзын шектеу. ДДҰ сарапшыларының ұсынысы бойынша тәуліктік астұзының мөлшері 5 гр.болу керек. Орта  есеппен алғанда адамдар тәулігіне 10 гр тұз пайдаланады. Тұзды аз мөлшерде тұтыну ауырға түсседе, оған біртіндеп келу керек. Тұздың бір бөлігін лимон қышқылымен, даршын, ақжелкенмен, кинза және аскөкпен алмастыруға болады.
Балық, құсетін, бұршақ (асбұршақ, үрмебұршақ, жасымық) тұқымдастарды тағамда жиі қолданыңыз. Еттің майлы емес түрін қолданыңыз. Еттегі көрініп тұрған майды, ал тауық етінің сыртқы қабатын алып тастаңыз. Шұжық, сосиски, сүрленген ет, гамбургер, хот-дог, еттің майы, чипсы, паштеттерді басқа пайдалы азық-түлікпен алмастыру керек. Мал еті немесе тауық етінің сорпасын біраз тындырып, жиналған сорпа бетіндегі майды алып тастау керек.
Тамақ әзірлеуде өсімдік майларын: күнбағыс, жүгері майын күніне 2 асқасық пайдаланыңыз. Зәйтүн, зығыр майын салатқа қосу дұрыс.
Күнделікті тамақтануда буға піскен, қайнаған және қақталған тамақтарды тұтыну пайдалы.
Жеңіл сіңімді көмір суларды: қант, тәтті       аспаздық өнімдермен басқада тәттілерді тұтынуды шектеңіз. Қантты мөлшерден тыс пайдалану холестерин деңгейін арттырып, ағзаның қорғану қасиеттерін төмендетеді.
Ұнның кесек тартылған нан өнімдерін пайдаланыңыз. Ақ нан ұнның жоғарғы сұрпынан әзірленеді, технологиялық өңдеуден өткен кезде ол өзінің 80-90% дәруменімен кебегін жоғалтады. Қара, сұр және кебекті нан құрамында тағам талшықтары, В дәрумені бар, олардың биологиялық құндылығы жоғары, ал калориялығы төмен келеді.
Құрамында майы аз сүт өнімдерін пайдаланыңыз.
Жемістер және көкөністерді көп мөлшерде жеңіз (күніне 400 г кемемес). Жемістер және көкөністер құрамында В, С дәрумендері, магний, калий, кальций минералдары және холестеринді шығаратын клетчатка болады. Салаттарды өсімдік майымен (майонезсіз және қаймақсыз) әзірлеңіз.
Шикі көкөністерді және   азғана мөлшерде жаңғақтарды жеңіздер (сәбіз, қияр, болгар бұрышы және т.б. ).

19.06.2018г.

 


2018-06-20 14:38:08

Сондай-ақ оқыңыз